Sesalac

Sesalac se nalazi na severnom obodu istočnog dela sokobanjske opštine, na tromeđi opština Sokobanja, Knjaevac i Boljevac. Naselje se nalazi na levoj strani doline Sesalačke reke i ispod obale jezera koje se nalazi na Lomu i Rtu na severu i Jeldištu na zapadu.

Pretpostavlja se da je nekada naselje bilo u Selištu, između današnjeg sela i Milušinca, iako nema tragova o tome. Zajednica se širila umnožavanjem i useljavanjem. Ne zna se poreklo imena "Sealac".

Dolinom Sesalačke reke od naselja se proteže seoski put koji ga povezuje sa Bogdincem i magistralnim putem sa Sokobanjom i Knjaževcem. Ova ruta se nastavlja sve do Rujišta. Prethodno navedeni put povezuje naselje sa Nikolincem na zapadu; na istok vodi i seoski put koji vodi u Milušinac. Putevima koji vode do naselja u velikoj meri koriste turisti i ljubitelji prirode, koji su najčešće posetioci susedne Sokobanje.

Naselje je malo. Ima oko 70 domova. Naselje je okrenuto prema jugu, a preovlađuju severni vetar i košava.  Domovi su gušće rapoređeni u centru grada, na dnu doline i blizu glavne saobraćajnice. U centru sela nalaze se opština i škola. Kako se putuje niz dolinu, broj stanova se smanjuje. Pojedini delovi zaseoka su nazvani po starijim i većim porodicama, i nisu podeljeni na "male".

Domovi se nalaze sa obe strane reke u nivou doline, ali se penju i na levu stranu doline. Voda za piće se prvenstveno dobija iz bunara, jer ima svega nekoliko malih izvora. Mesto zvano "Banjica" se nalazi iznad naselja. Čak i zimi, stanovnici se kod Banjice kupaju u toploj vodi.  Ne zna se ko je sahranjen na starom groblju kod Banjice. U blizini Orlovog Kamena nalazi se nekoliko antičkih šančeva.

Meštani se bave poljoprivredom i stočarstvom. Među posedima su Pavitnica, Lom, Vardište, Osovača, Radov Del, Podbaba, Klisura, Livađe, Lipov Trap, Karakondža, Slivnica, Trnovača, Visoki Del, Banur, Dečin grob i Selište. Polja ispod naselja su produktivnija. Postoje letnje i zimske pojate. Letnje su u Prosištu, Oblom delu, Mečjem boru i Tumbi.

U selu žive sledeće familije: Kašmerci, Jogrinci, Čeftelinci i Stojkovci, Lalinci (Živadinovići), Laminci, Redžinci, Simići, Pantići, Novakovići, Vukosavljevići, Dimitrijevići, Avramovići, Ninići, Ranđelovići, Stanisavljevići, Kovačevići, Živkovići, Markovići i Kalići.

Rusanica je zavetina, odn. seoska slava.

Sesalačka pećina

Pećina se nalazi blizu sela i privlači sve veći broj posetilaca, posebno onih koji cene istinska prirodna bogatstva. Od Sokobanje je udaljena oko 18 kilometara. Pećina ima oko 150-200 m dobro osvetljenih pristupačnih prolaza. U samoj pećini može se videti različita krečnjačka ornamentika različitih oblika. Piknik prostor ispred pećine je uređen drvenim stolovima, klupama i ložištem. Ispred pećine nalazi dosta hladne vode za piće. Tokom leta možete videti kolonije slepih miševa na vrhu pećine. Restoran "Pećura" se nalazi u blizini pećine i nudi hranu i piće. Iznad pećine je mali prirodni bazen sa bistrom vodom u kojem možete plivati. Tokom praznika, ovo izletište je dosta posećeno.

Pročitajte još:

• Sesalačka pećina postaje spomenik prirode
• Manifestacija „Sesalački kotlić”
• Eko-kamp "Glas prirode"