Šarbanovac

Šarbanovac se nalazi ispod krečnjačkog dela Rtnjske mase. Najveći deo naselja nalazi se na ušću Šarbanovčake reke, gde ona izvire iz krečnjaka. Sa istočne strane sela uzdiže se strmi krečnjački deo Rađeve Strane.

Naziv "Šarbanovac" se odnosi na starosedeosko stanovništvo, ime Šarban je vlaško ime. Selo se nekada nalazilo iznad sadašnje lokacije, u Starom Selu, zbog turske kolonizacije. Zbog vode, selo je premeštena dole, u ​​Selište, a zatim je, usled turskih progona, moralo da se vrati gore i nastani na svom sadašnjem mestu. U Selištu je bilo vrelo, pa su ga meštani zatvorili da ga Turci ne bi pretvorili u "banju".

Šarbanovac je povezan sa Sokobanjom drumskim putem. Put do Rtnja prolazi dolinom Šarbanovčake reke, preko Lisca i Ledenice.

Šarbanovac je zbijeno naselje. Kuće su najgušće zbijene u dolini Šarbanovčake reke i duž navedenih magistralnih puteva. Domovi su uglavnom okruženi voćnjacima. Selo je podeljeno na manje delove. Ovi manji su na levoj obali Šarbanovčake reke: "Kalavat", "Mađorovac" i "Gornja Mala". Na desnoj strani je "Obradova mala" koja je blizu reke, "Cincarska mala" i "Palilula". Nekoliko porodičnih objekata Obradovaca izmešteno je u Mužinac, formirajući malu pod imenom "Mali potok". Meštani Budimirovca su prilikom oranja otkrili komadiće pločica i staklenog posuđa, kao i ljudske kosti. Ne zna se koje selo se tu nalazilo. To je Grobljište, slično kao i ono u Plandištu.

Meštani se bave poljoprivredom i stočarstvom. Vodu za piće dobijaju sa česmi, od kojih je najmoćnija u Obradovoj maloj. Imanja im se nalaze ispod naselja Reka, Obrašini, Srbin-Delu, Raljevici i Selištu. Iznad sreza najviše ima imanja u Utrini, ali ima i u Klisuri, Zabrđu, Budimirovcu, Plandištu. Petrovac je na istočnoj strani, gde su zimske pojate. Ljetnji pašnjaci se nalaze ispod Rtnja, a tu su i pojate.

Jaka košava je karakteristična za ovaj kraj. Ostali vetrovi su skromni; severni vetar duva samo tri dana.

U selu žive sledeće familije: Živanovci, Tošići, Dinčići, Radenkovići i Stanojevci, Paljići, Matejevci (Kostići), Paljići, Radojkoci, Marinkovci, Karlovčani, Nikoljdan, Karlovci, Obradovci, Mikićevci, Dačići, Cincarci, Gočići, Radivojevci, Pekići i Jevtići, Milovanovići, Jovanovići, Novakovići, Ilići, Ljubisavljevići, Ivkovići, Stojadinovci, Milovanovići, Dmitrovići, Mitići, Radičevići, Dulce, i Demići. Sveta Trojica je zavet odn. seoska slava.

Korisni linkovi:

• https://www.velikaporicartanj.rs/