Skip to content

Vrmdžanski grad iz vremena cara Justinijana

vrmdzanski grad

U blizini sela Vrmdža (12 km od Sokobanje), u dolini recice Pakleš, nalaze se zidine starog Vrmdžanskog grada za koga meštani kažu da je “latinski”. Grad je iz rimskog doba i nastao je u periodu izmedju IV i VI veka, najverovatnije u vreme vladavine cara Justinijana. Grad se kasnije pominje u XIV veku kao stanište vlastele. Razoren je u XV veku (1413. g).

Atarom sela Vrmdža, u podnožju planine Rtanj na 500 metara nadmorske visine, preliva se mozaik zatalasanih njiva i okolnih šuma bogatih pecurkama, jagodama, kupinama, drenjinama, lekovitim biljem. Tu je i Vrmaško jezero je, po kazivanju starih ljudi nastalo posle strašne provale oblaka, danas okruženo nedirnutom prirodom i bogato ribom. Nedaleko od jezera, ispod brda, nalazi se vrelo Vrmaške reke koja ka selu tece kroz divnu klisuru, a kroz centar sela protice i druga recica – Oravica. U selu je i Crkva svete Trojice, a u njenoj blizini najstarija seoska škola u Jugoistocnoj Srbiji, izgradjena davne 1834.



U središtu Vrmdže je Latin grad, visoka stena poput štita, nastao u doba cara Justinijana (IV do VI vek) i predstavlja utvrdjeni logor koji je branio stari poplo?ani put „Carski put“, koji je išao prema Bugarskoj. Pouzdano se zna da su ga Vizantinci obnovili 530. godine i dogradili u skladu sa razvojem tehnike.

Podignut je radi odbrane ovog dela vizantijske teritorije od prodora Avara i Slovena. Razoren je 1416. godine i to je sve što se o njemu zna u antropološko-demografskom pogledu. Gra?en je na nepristupa?nim stenama i Turci nisu mogli nikako da ga osvoje. Prema narodnoj tradiciji zapovednik grada bio je Grujica, sinovac Starine Novaka.

vrmdzanski grad

Vrmdžanski grad

U 14. veku Vrmdža se pominje kao utvrdjeno stanište bogatih srpskih vlastelina koji su trgovali sa Dubrovnikom.

U XV veku je nastalo burno vreme sa dolaskom Turaka kada je sultan Musa 1412. Osvojio Bolvan, Stalac, Lipovac i Vrmdžu ciju je posadu isterao izvan zidova tako što joj je presekao dovod vode.

Turci se nisu dugo zadržali jer ih je vojska despote Stefana isterala, potukla na granici sa Bugarskom i ubila samog sultana Musu. Danas su vidljivi vrlo skromni ostaci ovog grada.

vrmdzanski grad


Prema jednoj legendi, Turci su potplatili jednu babu da im kaže kako da osvoje grad. “Baba ih nauci da nadju konja, ajdira i da mu devet dana ne daju da pije vodu, pa da ga povedu oko grada. Gde konj pocne nogom kopati, tu da kopaju, jer su tu vodovodne cevi i da preseku vodu. Istovremeno baba poru?i zapovedniku grada da ?e biti pobe?en, no da potkuju konje naopako i da kroz tajni prolaz napuste grad i tako se izvuku iz opsade. Ovi to i u?iniše. Kad su Turci videli tragove, pomisliše da je u grad stiglo poja?anje, ali kada u grad u?oše zatekoše sve pusto.

Ostala su dva zida starog utvrdjenja i mnoge tajne. Meštani ce vam reci da su medju ostacima tvrdjave nalazili rimske cigle sa brojevima, delove kopalja, kovani bakarni novac, ljudske kosti. Sa Latin grada puca vidik na voc?njake, na reku opasanu vijugavim redom vrba i topola, na vrmdžanske kuce sa crvenim krovovima i na prekrasni mocni Rtanj.


Pogled sa Vrmdzankog grada

Izvor: Vidovdan.org Foto: S.Saša
Komentari (0)Add Comment

Napišite komentar
smanji | povećaj

busy